Jednym z charakterystycznych elementów żydowskiego domu jest mezuza,
czyli niewielki, podłużny pojemnik o prostokątnym, kwadratowym lub okrągłym przekroju, wewnątrz którego umieszcza się zwinięty pergamin z wypisanymi dwoma fragmentami z Księgi Powtórzonego Prawa. Zgodnie z zasadami judaizmu, mezuza powinna znajdować się na framudze każdego pomieszczenia o powierzchni minimum 4 amot kwadratowych (1 ama odpowiada 0,443 m), z wyłączeniem łazienek. Mocuje się ją ukośnie, po prawej stronie drzwi, mniej więcej na 2/3 wysokości.

Mezuza przypomina o wypełnianiu przykazań stawianych przez Torę. Kiedy wyznawca judaizmu przekracza próg domu z mezuzą, dotyka pojemnika prawą dłonią, a następnie unosi palce do ust.

Przed drugą wojną światową na terenach II Rzeczypospolitej znajdowało się nie mniej niż kilka milionów mezuz, przybitych do drewnianych ościeżnic lub umocowanych w kamiennych portalach. Z tych milionów do dziś przetrwały jedynie nieliczne mezuzy oraz może kilkaset śladów po nich: podłużnych zagłębień lub otworów po gwoździach, czasem ledwo widocznych. Upływ czasu sprawia, że z każdym rokiem jest ich coraz mniej.

Serwis internetowy Mezuzy.eu stawia sobie za cel udokumentowanie tej części materialnej spuścizny po przedwojennej społeczności żydowskiej. Na portalu będziemy zamieszczać fotografie śladów po mezuzach oraz mezuz znajdujących się w zbiorach muzealnych i prywatnych kolekcjach. Liczymy na Państwa pomoc.

K. Bielawski